Rigveda

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

 संस्कृतभाषायां **क्रियापदरूपाणि** धातोः विभिन्नं रूपं यत् कालः, पुरुषः, वचनं, लकारः, च अन्यं लिङ्गादिविशेषैः संनादति। संस्कृतं धातवः दश लकारेषु, त्रिषु पुरुषेषु (प्रथमः, मध्यमः, उत्तमः), त्रिषु वचनेषु (एकवचनं, द्विवचनं, बहुवचनं) च परिवर्तति। निम्नं सामान्यं विवरणं दत्तं यथा– ### **1. लकाराः** संस्कृतं दश लकाराः संनादति, यथा: - **लट्** (वर्तमानकालः) - **लिट्** (परोक्षभूतकालः) - **लुट्** (अनद्यतनभविष्यत्कालः) - **लृट्** (भविष्यत्कालः) - **लङ्** (अनद्यतनभूतकालः) - **लोट्** (आज्ञार्थः) - **लुङ्** (भूतकालः) - **लृङ्** (संनादति संभावनायां भविष्यत्काले) - **लेट्** (वैदिकप्रयोगे) - **लिङ्** (विध्यर्थः, संभावनार्थः) ### **2. पुरुषः** - **प्रथमपुरुषः** (He/She/It) - **मध्यमपुरुषः** (You) - **उत्तमपुरुषः** (I/We) ### **3. वचनं** - **एकवचनं** (Singular) - **द्विवचनं** (Dual) - **बहुवचनं** (Plural) ### **4. धातुप्रकारं** धातवः **परस्मैपदी**, **आत्मनेपदी**, अथवा **उभयपदी** भवन्ति। परस्मैपदं कर्मणि बाह्यं संनादति, आत्मनेपदं स्वस्मै, उभयपदं च उभयं। ### **उदाहरणं: भू-धातुः (लट् लकारः, परस्मैपदं)**...
Read more
मनुस्मृति २५-११-२०१९  अध्याय ८ व्यवहार मातृका 1.       न्यायसभा में प्रवेश व्यवहारान् दिदृक्षुस्तु ब्राह्मणैः सह पार्थिवः । मन्त्रज्ञैर्मन्त्रिभिश्चैव विनीतः प्रविशेत्सभाम् ॥८.१॥ 2.       कार्यावाही का प्रारम्भ तत्रासीनः स्थितो वापि पाणिमुद्यम्य दक्षिणम्   । विनीतवेषाभरणः पश्येत्कार्याणि कार्यिणाम्   ॥ ८.२ ॥ 3.       व्यवहार विवादपद प्रत्यहं देशदृष्टैश्च शास्त्रदृष्टैश्च हेतुभिः   । अष्टादशसु मार्गेषु निबद्धानि पृथक्पृथक् ॥ ८.३ ॥ 4.       व्यवहार विवादपद तेषामाद्यमृणादानं निक्षेपोऽस्वामिविक्रयः   । संभूय च समुत्थानं दत्तस्यानपकर्म च   ॥ ८.४ ॥ 5.       व्यवहार विवादपद वेतनस्यैव चादानं संविदश्च व्यतिक्रमः   । क्रयविक्रयानुशयो विवादः स्वामिपालयोः   ॥ ८.५ ॥ 6.       व्यवहार विवादपद सीमाविवादधर्मश्च पारुष्ये दण्डवाचिके   । स्तेयं च साहसं चैव स्...
Read more
  क्रियाविशेषणानि ### Adverbs in Sanskrit In Sanskrit, adverbs (known as *крия विशेषणानि* or *kriyā viśeṣaṇāni*) are typically indeclinable words (*avyayas*) that modify verbs, adjectives, or other adverbs. They provide additional information about time, place, manner, frequency, degree, affirmation, negation, and more. Adverbs in Sanskrit can be standalone indeclinable words or derived from adjectives, often by using the neuter accusative singular form. Below is a list of common Sanskrit adverbs, categorized by their function, with their meanings provided for clarity. --- #### 1. Adverbs of Time (कालवाचक क्रियाविशेषणानि) These adverbs indicate when an action occurs: - **कदा (kadā)** - when - **यदा (yadā)** - when (relative sense) - **तदा (tadā)** - then - **अद्य (adya)** - today - **श्वः (śvaḥ)** - tomorrow - **ह्यः (hyaḥ)** - yesterday - **सदा (sadā)** - always - **नित्यम् (nityam)** - always - **प्रातः (prātaḥ)** - in the morning - **सायम् (sāyam)** - in the evening --- #### 2. ...
Read more